De markt van Dessel wordt omringd door enkele opvallende gebouwen, zoals de Sint-Niklaaskerk en het historisch gemeentehuis. In de kerk zijn werken te bewonderen van de Desselse kunstschilder Karel Ooms. In het gemeentehuis worden vandaag nog steeds burgerlijke huwelijken voltrokken.
Op het marktplein vind je ook de beschermde dorpspomp, die in 2022 werd gerestaureerd.
De Sint-Niklaaskerk
De oudste delen van de huidige kerk dateren vermoedelijk uit het einde van de 15e eeuw, mogelijk rond 1486. In de 18e eeuw werd de toenmalige kruiskerk beperkt uitgebreid met zijaltaren en nissen in de hoofdbeuk.
Tussen 1863 en 1864 werd de kerk sterk vergroot met onder andere een doopkapel, een sacristie en twee zijbeuken.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog liep de kerk in september 1944 zware schade op. Het terugtrekkende Duitse leger gebruikte de toren als uitkijkpost, waarna de Engelsen de toren onder vuur namen. De kerk raakte daarbij zwaar beschadigd.
Na de oorlog werd onderzocht of de kerk hersteld kon worden. De toren en enkele muren bleven behouden, terwijl andere delen werden heropgebouwd. Daardoor heeft de kerk vandaag een driebeukige structuur met kruisbeuk, koor met zijkapellen en westertoren.
Bij de wederopbouw werd de vloer verlaagd, waardoor oude funderingen en graven moesten worden verwijderd. In het torenhuis werden enkele grafstenen bewaard en er werden ook resten van eerdere bouwfases teruggevonden.
De meeste glasramen dateren van na de Tweede Wereldoorlog. Het koor met ramen uit 1894 bleef bewaard. In 1950 werden nieuwe glasramen geplaatst door Jan Huet, met onder andere afbeeldingen van Sint-Niklaas en de Heilige Willibrordus.
In de kerk hangen ook twee grote schilderijen van Karel Ooms. Het gaat om “Onze-Lieve-Vrouw die de rozenkrans geeft aan de H. Dominicus” (1866) en “De Hemelvaart van Christus” (1868), die hij schonk als dank voor zijn ontvangst in Dessel.
Bron: Dessel, anno… – deel 2, Heemkundige Kring De Griffioen Dessel vzw.
