Groeve Pinken op weg naar een mooie toekomst

Sibelco startte enkele maanden geleden een nieuw hoofdstuk voor de ontginning en landschapsinrichting van de groeve Pinken te Dessel-Witgoor.

 

Eerst spoelen we de film graag in sneltempo drie jaar vooruit en wandelen we samen even door “de Pinken” rond 2028 :

• De zandontginning met zandzuiger loopt nu al een tijdje verder ten westen van de Almenstraat. De Almenstraat zelf is niet alleen verdwenen, maar ook volledig opgebroken met maximale recyclage van materialen.
• Ondertussen is er meer oostelijk een mooie, groene en onverharde, wandel- en fietsverbinding tussen het kanaal en de Hameldijk. Deze loopt over een dam die doorheen de groeve werd aangelegd met grondoverschotten uit de groeve zelf in combinatie met zuivere, per schip aangevoerde gronden. Vanop deze dam heb je een prachtig uitzicht op het water.
• Aan de oostzijde, de rechterzijde als je van het kanaal naar Witgoor wandelt over de dam, ligt de plas te wachten op een nieuwe toekomst voor niet-lawaaierige water(sport)-recreatie. De bermen rond de groeve zijn behouden behalve aan de noordzijde waar ruimte is voor kleinschalige infrastructuur. De zuidelijke en oostelijke oevers zijn bebost. De plasoevers zijn op een aantal plekken zeer flauw aangelegd voor de aanlanding van bijvoorbeeld surfers of zwemmers. Sibelco zelf neemt geen rol in de recreatieve nabestemming maar maakte het gebied klaar in lijn met de plannen van de overheden. 
• De oostzijde van Pinken is nu volop toegankelijk, beleefbaar en staat in de startblokken om een natuurparel te worden. Wandelen en fietsen kunnen over het knooppuntennetwerk dat doorgetrokken is over de dam. Maar ook struinen over bermen of langs oevers kan nu allemaal.
• Merk je ook dat het water langs de oostzijde van de dam een stuk hoger staat dan het water aan de westzijde ? Door de aanleg van de dam sluiten de peilen in de twee plassen namelijk beter aan bij de natuurlijke grondwaterpeilen zoals deze vroeger voorkwamen. Veel beter dan dit met één langgerekte plas het geval zou zijn. Dat betekent alle kansen voor natte natuur langs de oostzijde. En droge voeten voor de landbouwers ten westen van de Collateur. Vanuit de westelijke plas kan bovendien het debiet van de Voorste Nete fijn worden geregeld via een kantelstuw.

Rewind naar vandaag

De voorbije 3 maanden werd de sokkel van de dam onder water aangelegd. Daarvoor werd met een baggerboot zand uit de diepte nagebaggerd en opgespoten. Vergelijk het met een soort onderwater 3D-printer die een stevige basis gemaakt heeft voor de dam. Door het opspuiten van de zanden kleurde het water wit. Volstrekt onschadelijk, op termijn wordt de plas echter opnieuw vanzelf kristalhelder.

De komende 3 maanden wordt op die sokkel de dam laag per laag verder opgebouwd. In deze tweede fase niet met zand maar met dekgrond uit de groeve zelf. Het gaat daarbij over dekgrond die weg moet voor de laatste fase van de kwartszandwinning ten oosten van de Almenstraat, alsook over dekgrond van eerdere terreinvoorbereidingen die zich bevindt in 2 grondstocks langs de oevers – samen wordt zo 200 000 m3 dekgrond gebruikt voor verdere opbouw van de dam. 

De dekgrond wordt via dumpers naar een installatie gereden die bestaat uit een trechter, een transportband en een pomp en die zich bevindt op de zuidelijke oever, ver weg van elke bewoning. Vanaf die installatie wordt de grond met water verpompt naar de dam. De opspuitmond wordt daarbij op zijn plaats gehouden door een kabelsysteem langs weerszijden van de plas. Binnen enkele maanden zullen de eerste delen van de dam boven de waterspiegel zichtbaar zijn.

De laatste fase van de dam is gepland voor 2026 (en 2027). Dan zullen grote schepen zuivere grondoverschotten uit Vlaanderen aanvoeren naar sas 4. Om daar te worden overgeslagen in kleine schepen. Deze kleine schepen zullen zichzelf afladen nabij de Pinken op een mobiele tijdelijke transportband over het jaagpad. Via dezelfde techniek met trechter en opspuitinstallatie worden ze tegen de dam aangebracht zodat deze echt breed en waterkerend wordt. De voorbije periode werden reeds 3 aanmeerpalen in het kanaal geheid. De komende weken wordt het jaagpad op die plek ook verbreed om later de mobiele transportband te kunnen plaatsen.

Ook op vlak van ingroening zit Sibelco niet stil. De voorbije weken werd de geluidsberm aan de oostzijde van Pinken bebost evenals de akker aan de zijde van de Nieuwedijk. Een mooi inheems bos voor onze kinderen en kleinkinderen. Na afgraving van de grondstocks volgen bijkomende bebossingen ten noorden en ten zuiden van de plas.

Als voorbereiding op de latere afbraak van de Almenstraat wordt de komende weken ook de verlaten hoeve langs die straat afgebroken. De afsluiting van de Almenstraat zelf wordt zo lang als enigszins mogelijk uitgesteld. We komen er in volgende artikels zeker op terug.